14 Οκτωβρίου 2026

Δεν φταις εσύ: Αποδομώντας την ενοχή


Featured image for “Δεν φταις εσύ: Αποδομώντας την ενοχή”
Image

Όχι ΔΕΝ φταις εσύ.

Είναι πολύ συχνό το άτομο να στρέφει την επιθετικότητα που δέχτηκε προς τα μέσα, αναρωτώμενο: «Μήπως το προκάλεσα εγώ;», «Μήπως αν δεν είχα μιλήσει έτσι θα μπορούσα να το έχω αποφύγει;», «Μήπως αν δεν φορούσα αυτά τα ρούχα;, «Μήπως αν δεν φαινόταν τόσο;». Αυτός ο μηχανισμός αποτελεί μια ασυνείδητη προσπάθεια του μυαλού να ανακτήσει τον έλεγχο: αν φταίω εγώ, τότε μπορώ να αλλάξω συμπεριφορά για να μην μου ξανασυμβεί.

Εξάλλου πολλά ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα έρχονται αντιμέτωπα με τέτοιου είδους συναισθήματα από νωρίς κατά τη διάρκεια της ζωής τους, καθώς οι διακρίσεις, άμεσες και έμμεσες, όπως και η επί χρόνων ψυχιατρικοποίηση και παθολογιοποίηση των κουήρ ταυτοτήτων, οδηγεί στην αίσθηση της ανεπάρκειας και στη σωματική εγγραφή του: «Φταίει αυτό που είμαι».

Η ενοχή όπως και άλλα συναισθήματα που κρατούν τους ανθρώπους «ακίνητους» τρέφονται από την κουλτούρα της πατριαρχίας και της θέσης του «θύματος», του λεγόμενου victim blaming, όπως και από την εσωτερικευμένη ομοφοβία, η οποία ψιθυρίζει στο άτομο ότι η ίδια του η ύπαρξη είναι το «πρόβλημα». Η αποδόμηση αυτής της ενοχής ξεκινά από το να μετατοπίσουμε το βάρος εκεί που πραγματικά ανήκει: στην ανεπάρκεια του κοινωνικού/θεσμικού συστήματος να αποδώσει ευθύνες ή να εφαρμόσει μηχανισμούς πρόληψης, όπως και στη δημιουργία μηχανισμού ατομικής και συλλογικής επανόρθωσης με όρους κοινωνικής δικαιοσύνης.

Δεν φταις εσύ για το μίσος που καλλιεργείται ενάντια σε μία μειονοτική ομάδα. Δεν υπάρχει τίποτα «λάθος» στον τρόπο που περπατάς, που εκφράζεσαι, που αγαπάς ή που υπάρχεις στον κόσμο.